Sức khỏe người già nằm trong tay người trẻ

WHO cũng đã khuyến nghị những vương quốc khu vực Khu vực Đông Nam Á ( trong đó có VN ) rằng, cần nhận định và đánh giá và chớp lấy để kiến thiết xây dựng chương trình chăm nom sức khỏe cho người cao tuổi nhiều hơn nữa. Thực tế ở nước ta, NCT chưa được chăm sóc nhiều như những đối tượng người dùng khác ( đặc biệt quan trọng, nếu so với đối tượng người dùng phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ, người già sẽ “ tủi thân ” nhiều cho phúc lợi xã hội của mình ). Thực tế, việc chăm nom NCT trong mái ấm gia đình, và chính trong cách tự chăm nom sức khỏe sức khỏe thể chất và sức khỏe niềm tin của những cụ còn nhiều yếu tố chưa ổn … “ Chiếc xe cổ ” Ở VN, từ 60 tuổi trở lên được gọi là NCT. Theo Điều tra DS – KHHGĐ năm 2007 do Viện Khoa học xã hội VN cung ứng, NCT nước ta đã lên tới 9,45 % nghĩa là sát ngưỡng với “ dân số già ” ( theo pháp luật của Liên Hiệp quốc 10 % ). Dự tính đến năm 2020, tỷ suất này sẽ tăng lên khoảng chừng 18 %.

Sức khỏe người già nằm trong tay người trẻ - 1 Về mặt khoa học, NCT phải chịu đựng nhiều bệnh tật do tuổi tác : Các phủ tạng ở tuổi 70 giảm 20 % năng lực tiêu thụ oxy, 40 % mức lọc cầu thận, 35 % cung lượng tim, 40 % sức bóp tay so với lúc 30 tuổi. Ngoài ra, tỉ lệ NCT có bệnh khác cao : 43,6 % bệnh xương khớp, 18,25 % bệnh tiêu hóa, 19,3 % bệnh phổi, 18,52 % bệnh tim mạch … Ngoài ra, còn rất nhiều bệnh khác như giảm thị lực, thính lực, răng yếu … Người Việt có câu “ tre già thì tốt, người già thì xấu ”. Người già không những “ xuống đều ” về mặt sức khỏe thể chất, tính tình cũng biến hóa nhiều và có khunh hướng trở lại … tính cách trẻ con : Hay khóc, thích làm nũng, tiếp tục giận hờn. Nếu nhìn theo cách xấu đi, người già dễ nghĩ mình là gánh nặng của xã hội, và thấy rất bế tắc trong đời sống, như nhà văn Pháp Chateaubriand từng nói “ người già như con tàu đắm ”. Người già VN cũng có nhiều độc lạ so với người già phương Tây. Theo cách nhìn của BS Đỗ Hồng Ngọc : “ Già Tây nhìn khó biết. Hỏi tuổi là một điều tối kỵ, nhất là hỏi tuổi phụ nữ. Nói chung già Tây trang điểm thật khéo ( cả đàn bà lẫn đàn ông ), ăn mặc đúng mốt và dáng dấp cử chỉ, luôn có vẻ như nhanh gọn không thua một người trẻ, không để cho đám trẻ nhận ra mình già. Chỗ mỡ thừa nếu có thì họ đã nhanh gọn vô hiệu ( ở những nghệ thuật và thẩm mỹ viện ), nên chỉ khi họ ở ngoài bãi biển mới hoàn toàn có thể thấy những sẹo dọc sẹo ngang của họ. Già Ta thì khác. Già Ta hay làm bộ … già hơn tuổi thiệt của mình, họ cũng thường xưng tuổi, so tuổi, hỏi tuổi của nhau ( kể cả phụ nữ ), để coi ai lớn tuổi hơn ai vì lớn tuổi thì thường được kính trọng. Khi tính tuổi còn cộng thêm tuổi nằm trong bụng mẹ gọi là “ tuổi ta ”, hơn tuổi tây một tuổi, cho mau già thêm một chút ít. Già Ta ít trang điểm, ít làm dáng, ăn mặc xuề xòa sao cũng được và nếu là đàn ông thường để bộ râu vuốt tới vuốt lui, đi đứng đường bệ, nói năng chậm rãi, tằng hắng ho hen đôi ba tiếng cho có vẻ như … già làng, lão làng, cho tụi nhỏ nể nang ở chỗ đông người ”. Thực tế, dù “ già Tây, hay già Ta ” cũng đều được chăm sóc, chăm nom cẩn trọng, và mỗi NCT dù ở thực trạng nào cũng cần có được thái độ sống tích cực. Người già rệu rã, cũ kĩ như chiếc xe cổ. Nếu một “ chiếc xe cổ ” được trân trọng, vệ sinh và nâng niu sẽ trở nên quý giá hơn nhiều. Một “ chiếc xe cổ ” nếu biết phát huy thế mạnh của mình ( như trí tuệ lớn và và kinh nghiệm tay nghề dày dặn ví dụ điển hình ) sẽ nắm vai trò quan trọng trong xã hội. Nhịp gãy tâm ý Các nhà tâm lý học cho rằng, sở dĩ trong mỗi mái ấm gia đình, NCT thường khó hòa hợp với thế hệ trẻ là do “ gãy nhịp tâm ý ”. Trong mái ấm gia đình đó, có hai “ véc-tơ ” ngược chiều nhau : người trẻ hướng đến cái mới, cái tân tiến, trong khi người già hướng về giá trị cũ. Hai nhóm quan điểm “ chỏi ” nhau, và trong thực trạng “ mình hay ốm đau, mình không làm ra tiền, con cháu ít chịu nghe lời mình ”, những cụ dễ rơi vào mặc cảm, buồn rầu.

Ít người trẻ chịu để ý rằng, người già cũng có như cầu giao tiếp chẳng thua gì thế hệ trẻ! Thế nhưng họ bị hạn chế về điều kiện giao tiếp rất nhiều. Giao tiếp là một phần quan trọng quyết định chất lượng sống, chất lượng sống của người già bị sa sút cũng do trong gia đình ít người muốn đàm thoại với các cụ “lãng tai, đãng trí”. Ngoài xã hội, các cụ cũng ít được giao du do thiếu sân chơi.

Có nhiều người trẻ cứ vướng mắc “ không hiểu sao những cụ không dễ chiều thế, không biết đường nào mà chiều ”. Thực ra, sức khỏe đã tác động ảnh hưởng rất nhiều đến niềm tin những cụ. Bệnh “ đánh ” vào tâm ý NCT nhiều nhất là khó khăn vất vả trong nhà hàng. Người trẻ bị rối loạn tiêu hóa một chút ít đã kêu ầm lên và bỏ ăn, nói chi người già bị “ yếu đều ” hệ tiêu hóa. Hệ tiêu hóa của những cụ mất dần tính năng như mong ước. “ Ăn được là tiên ”, nhưng nhiều người già nói hóm hỉnh với nhau rằng tôi đang là “ ông tiên mắc đọa ” bởi ăn được nhưng … không tiêu ! Điều đó không có gì khó hiểu. Bên cạnh vai trò của yếu tố di truyền, tuổi già nhanh chân hay chậm bước là do ảnh hưởng tác động của chính sách dinh dưỡng trước đó. Dấu ấn này càng đậm nét hơn khi đồng hồ đeo tay của cuộc sống chợt gõ tiếng thứ 60. Song song với thực trạng thiếu nước vì khung hình dễ mất nước hơn lúc còn thanh xuân, dịch tiêu hóa cũng không được bài tiết dồi dào như lúc còn trẻ. Nhu động của khung ruột cũng thế do bị rối loạn liên tục. Hậu quả là dưỡng chất, đặc biệt quan trọng là sinh tố và khoáng tố, không còn được hấp thu tối đa qua niêm mạc đường tiêu hóa. Thêm vào đó là tín hiệu khô miệng do thiếu nước bọt ở tối thiểu 1/5 người lớn tuổi. Tình trạng này càng đáng nói hơn nữa ở nước ta, nơi nhiều người lớn tuổi có thói quen ăn trầu, hút thuốc, uống trà đậm, nhưng lại ít uống nước ! Không lạ gì khi nhiều người lớn tuổi biếng ăn vì khó nuốt, vì đắng miệng, vì buồn nôn do rối loạn thần kinh khứu giác, vị giác cũng như do thực trạng co thắt thái quá của thực quản. Đó là chưa kể chất lượng của hàm răng người già bị tác động ảnh hưởng rõ ràng đã khiến những cụ siêu thị nhà hàng khó khăn vất vả. Người già có ti tỉ điều khó khăn vất vả tựa như như thế nhưng mấy khi con cháu “ sống chậm ” lại vài phút để lắng nghe tâm tư nguyện vọng, nguyện vọng của những cụ ? Vậy là dù rất đáng tiếc, “ nhịp gãy ” giữa hai thế hệ già-trẻ trong mỗi mái ấm gia đình vẫn sống sót. Báo hiếu đâu chỉ ngày Vu Lan ! Ông Lê Văn Hoàng – Trưởng Ban đại diện thay mặt Hội Người cao tuổi TP Hồ Chí Minh san sẻ : “ Thường xuyên gặp những cụ, tôi chớp lấy được tâm ý chung của người cao tuổi là lo ngại không được con cháu chăm sóc, chăm nom. Là con, là cháu, thường thì ai cũng chăm sóc đến cha mẹ, ông bà, nhưng nhiều khi nhịp sống gấp gáp ở thành thị đã cuốn họ trôi đi, ít dành thời hạn cho người già trong mái ấm gia đình. Nhiều người chỉ kịp nghĩ đến chuyện báo hiếu trong dịp Vu Lan, nhưng người trẻ cần làm thế nào để mỗi ngày đều là ngày báo hiếu mới chăm nom chu đáo được cho những cụ. Việc báo hiếu bằng miếng trái cây tươi, vài viên thuốc bổ là không khi nào bị “ sớm ” so với sức khỏe NCT, cần triển khai đều đặn mỗi ngày. Đặc biệt, với NCT, việc uống thuốc bổ liên tục mỗi ngày để giữ sức khỏe có ý nghĩa hơn nhiều so với việc đổ bệnh ra mới chạy chữa. Ngoài ra, việc tỉ tệ trò chuyện cũng rất quan trọng ”. Trò chuyện với những cụ cũng cần có kĩ năng hẳn hoi. Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc khuyên rằng : “ Khi “ tiếp cận ” những cụ, đừng Open bất thần đầu giường dễ làm họ giật mình. Phải lên tiếng đánh động, tạo sự quan tâm trước khi Open. Trí não những cụ không bắt nhịp nhanh như hồi còn trẻ được, phải có thời hạn để “ định thần ”, tập trung chuyên sâu chú ý quan tâm rồi mới khởi sự tiếp xúc được ! Nên phải nhã nhặn, chậm rãi. Dành thời hạn ; Khi đứng hoặc ngồi thì chọn khoảng cách đủ gần để hoàn toàn có thể nắm tay, ôm vai. Luôn giữ nét mặt sung sướng, ân cần, thực sự chăm sóc chớ không phải quấy quá cho xong ; Môi trường tiếp xúc cần yên tĩnh, những cụ mới dễ tập trung chuyên sâu, dễ nhìn, dễ nghe. Nơi đông đúc ồn ào dễ gây sợ hãi, mất tập trung chuyên sâu. Lúc nói chỉ nên một người nói. Không nên tay xách nách mang trong lúc nói dễ gây rối trí ; Ánh sáng phải vừa đủ để hoàn toàn có thể nhìn mắt, nhìn môi người nói. Tránh đứng trong bóng tối. Giảm bớt ánh sáng nếu thấy quá chói. Mắt những cụ yếu, chói quá thì đồng tử sẽ co nhỏ, không nhìn thấy gì, nhất là ở người có bệnh cườm già ; Dùng những từ đơn thuần, đơn cử, những câu ngắn gọn. Lặp đi lặp lại đôi ba lần nếu cần. Khi cảm thấy những cụ chưa hiểu thì phải nói cách khác, dùng từ khác, cấu trúc câu khác cho dễ hiểu, dễ nghe hơn ; Dặn dò điều gì thì nên nhắc lại những ý chính. Tóm tắt cho dễ nhớ. Thường những cụ không tiện hỏi lại. Hỏi lại chứng tỏ đầu óc lẩm cẩm, hay quên. Tốt nhất ghi ra giấy. Chữ phải rõ, to, chân phương, dễ đọc. Quan trọng nhất là phải sẵn sàng chuẩn bị đồng ý sự nhầm lẫn, sai sót, quên trước quên sau của những cụ. Sẵn sàng gật đầu những cơn nóng giận, bực dọc không bình thường của những cụ ! Đợi một dịp khác thuận tiện hơn nếu lần này thất bại. Nếu cần, nhờ người nhà giúp sức, “ phiên dịch ” vì họ đã quen ”.

Về vấn đề chăm sóc dinh dưỡng, bác sĩ Đào Thị Yến Thủy (Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM) chia sẻ: “Nhiều người quan tâm đến vấn đề trẻ em bị suy dinh dưỡng, nhưng ít ai quan tâm đến khái niệm “người già suy dinh dưỡng”. Thực tế, NCT cũng cần được quan tâm chăm sóc về dinh dưỡng để đạt được “cân nặng” chuẩn. Người già khó có thể chủ động về nhiều thứ, nên nếu bảo “người già cũng cần chăm sóc như trẻ em” cũng chẳng sai. Các cụ cần được theo dõi để có chế độ ăn uống riêng (tùy vào sức khỏe, thể trạng, bệnh tật của mỗi người). Việc nấu một bữa ăn cho gia đình để người già ăn chung, ăn được bao nhiêu thì tùy-là cách làm phổ biến của nhiều gia đình. Tuy cách này tiện lợi nhưng rất hại sức khỏe của các cụ”.

Người già cũng rất cần được chăm sóc đến chuyện uống thuốc bổ. Suy nghĩ đơn thuần của nhiều người là : chỉ khi nào ốm đau mới dùng thuốc bổ kèm theo thuốc điều trị. Thực chất, việc nhận thức được quy trình lão hóa ở người cao tuổi sẽ giúp họ có ý thức trong việc bổ trợ nguồn dinh dưỡng, duy trì sự dẻo dai của khung hình. Khi tuổi càng cao việc hấp thu vitamin trở nên khó khăn vất vả hơn, kể cả khi chính sách nhà hàng siêu thị vừa đủ cũng không hề cung ứng đủ những loại vitamin thiết yếu cho nhu yếu của khung hình. Quá trình chế biến thức ăn làm bay hơi nhiều loại vitamin, cùng với sự suy giảm những tính năng trên khung hình người già đã dẫn đến thực trạng thiếu vắng dinh dưỡng. Chính thế cho nên, việc tiếp tục bổ trợ những dưỡng chất giúp khung hình khỏe mạnh được ưu tiên song song với việc siêng năng luyện tập thể dục thể thao. Hiện nay, thị trường thuốc bổ cho người cao tuổi hầu hết có hai loại : loại chứa nhân sâm không dành cho người cao huyết áp ), loại chiết xuất từ thảo dược dành cho mọi đối tượng người dùng như Circulan … Ông Lê Văn Hoàng san sẻ thêm : “ Xã hội cần có nhiều chương trình chăm nom NCT hơn nữa. Chúng ta có Nhà văn hóa Thanh niên, Nhà văn hóa Thiếu nhi, Nhà Văn hóa Phụ nữ …, nhưng chưa có Nhà văn hóa cho NCT ! Các cụ đã phải tận dụng vỉa hè, khu vui chơi giải trí công viên để hoạt động và sinh hoạt. Thế nhưng dù xã họi có chăm sóc đến mấy cũng không bằng sự chăm sóc của người thân trong gia đình trẻ tuổi trong mái ấm gia đình. Sức khỏe của người già nằm nhiều trong tay người trẻ ! ”. Ông tổ của nghề Y-Hippocrate ví von rằng, tuổi đời với bốn mùa thì người già là mùa đông băng giá. Thật tốt nếu mỗi người trẻ trong mái ấm gia đình biết thắp một que diêm để sưởi ấm mùa đông lạnh ngắt đó.

Rate this post

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

BÀI ĐĂNG LIÊN QUAN

spot_img

BÀI ĐĂNG GẦN ĐÂY